Mijn nieuwste boek (Uit het schuim van de zee, 2011) behandelt de hele Griekse mythologie in 136 verhalen (408 pag.) en 18 originele tekeningen. Het is nu reeds aan zijn derde druk toe. Het boek is te bestellen via mail (kvansteenbrugge@gmail.com). Betaling na ontvangst (18,95 euro). Bij bestellingen vóór 1 mei dienen geen verzendkosten betaald te worden.
FLAUW EN PUBERAAL, MAAR GOED BEDOELD: dit soort verhaaltjes vindt u bij de vleet ('n 200-tal) op www.bloggen.be/kris .......... PICTAIKU'S (de allernieuwste kunstvorm) vindt u op www.bloggen.be/pictaiku
13-04-2026
Mijn Persephone
Vorig jaar, 't was op een lentedag, de dag dat Hades, de god van de onderwereld, Persephone terugbracht naar haar moeder... Die dag heeft hij mijn geliefde meegenomen...
Lieve Hades, allervoortreffelijkste god van de onderwereld, als gij weldra Persephone weer naar de aarde brengt, breng dan alstublieft ook mijn geliefde mee en laat ons nog één enkele zomer saâm gelukkig zijn. En als dat niet gaat, neem mijzelve dan maar mee naar uw donkere woonst, want zonder haar kan ik hier op aarde niet meer aarden...
(klik op foto om te vergroten)
Demeter, Hades en Persephone
(uit mijn boek "De Griekse mythologie in 136 verhalen")
Demeter was een van de drie zusters van Zeus. Nog voor Zeus in het huwelijk trad met zijn jongste zuster Hera, had hij betrekking gehad met Demeter. Deze bracht een dochter ter wereld, Persephone. Later werd Hades, de god van de onderwereld, verliefd op het meisje, en hij vroeg Zeus met haar te mogen huwen. Zeus durfde zijn oudere broer geen afwijzend antwoord geven, maar anderzijds durfde hij zich de woede van zijn zuster Demeter niet op de hals halen. Het lag natuurlijk in de bedoeling van Hades om Persephone mee te nemen naar de onderwereld, om er samen met hem te regeren over de doden. Demeter was al te zeer aan haar dochter gehecht. Zeus probeerde zich uit de slag te trekken met: ik zeg niet ja, ik zeg niet nee... Hades interpreteerde dit antwoord als zijnde positief en op een zomerse dag ontvoerde hij het meisje met geweld, toen zij wandelde op een weide in de buurt van de stad Eleusis – al zou dat op vele andere plaatsen kunnen gebeurd zijn, als men er verschillende schrijvers op naleest. Demeter was uitzinnig van verdriet. Dolend liep ze door de velden op zoek naar haar dochter. Negen dagen lang weigerde ze te eten en te drinken. De tiende dag zocht ze onderdak bij de koning van Eleusis. ’s Konings zoon, Triptolemos, had vernomen dat op een naburige weide een meisje was geschaakt door een geweldenaar in een door vurige zwarte paarden getrokken wagen. Daarna was de aarde opengescheurd en had het hele gespan verzwolgen. Toen Triptolemos dit verhaal vertelde, rees bij Demeter reeds het zwaar vermoeden dat Hades de hand had in de hele affaire. Ze ontbood Hermes en vroeg hem haar naar Helios te brengen. Helios is de zonnegod, de zoon van de titaan Hyperion en de titanes Theia. Helios ziet álles en tegenover Demeter verklaarde hij dat haar dochter inderdaad door Hades was geroofd. Demeter eiste nu een onderhoud met Zeus: hij moest er maar voor zorgen dat ze haar dochter terugkreeg. Zeus wendde al zijn diplomatie aan bij Hades. Helaas! Ze had reeds van de granaatappel gegeten die de terugkeer uit het rijk der doden in principe onmogelijk maakt. Het zag er naar uit dat Demeter het verlies van haar dochter nooit te boven zou komen. Haar droefheid was eindeloos, en met haar treurde de hele natuur. De gewassen groeiden niet meer, alles verdorde. Zo kon het niet blijven duren. Zeus ging nog eens serieus praten met Hades en uiteindelijk werd er een compromis bereikt. Persephone zou een deel van het jaar bij haar moeder mogen doorbrengen, doch het andere deel van het jaar moest zij doorbrengen in de onderwereld aan de zijde van Hades, haar gemaal. Groot was de vreugde van Demeter bij het weerzien van haar dochter. De natuur leefde weer helemaal op, alles werd weer groen: ’t was lente. Maar onverbiddelijk kwam telkenjare de dag dat Persephone weer naar de onderwereld moest terugkeren: dat was op het einde van de zomer. Nu kwam er weer droefenis over Demeter en over de aardse gewassen die zij onder haar hoede had genomen. De natuur maakte zich op voor een sombere en dorre winter, die duurde tot de terugkeer van Persephone, tot de lente weer in ’t land kwam. Dit mythologisch verhaal ligt aan de basis van de Eleusinische mysteriën, die eeuwenlang gevierd werden in het oude Griekenland. Het waren geheimzinnige en uitbundige feesten, die in het teken stonden van de eeuwigdurende cyclus van leven en dood in de natuur en waarbij de jonge meisjes en knapen ingewijd werden in de mysteries van het leven. In Eleusis kan men heden ten dage de ruïnes bezoeken van dit heiligdom van Demeter. Daar ligt ook het hol van Pluto (latijnse naam van Hades), zijnde een hol in een rots, waarlangs Persephone van de aarde verdween in de grijpgrage armen van de god van de onderwereld. Nog dit. Demeter was dankbaar tegenover prins Triptolemos omdat hij haar de nuttige tip had gegeven die tot de ontvoerder van haar dochter had geleid. Ze leerde hem de kunst van de akkerbouw. Dank zij Triptolemos heeft die kunst zich daarna verspreid over de mensheid.
Deze morgen stak er geen krant in mijn brievenbus. Ik belde mijn buurman Firmin op: of ook hij de krant niet had ontvangen. 't Is vandaag Paasmaandag, zei Firmin, en dan zijn er geen kranten. Paasmaandag! Dan is het dus gisteren Pasen geweest, de dag waarop we herdenken dat onze almachtige en barmhartige mensgeworden god uit zijn graf is opgestaan en ten hemel opgestegen. Dat was mij dus helemaal ontgaan. Ben ik nog wel van deze wereld? Ik weet nog waar ik 't vorig jaar was op die eerste Paasdag. Samen met mijn geliefde zat ik in de tuin op een bank in de voorjaarszon. Ze was terminaal ziek. Ik had haar die morgen een zalige Pasen gewenst. Ze had flauwtjes geglimlacht en ... 't zal mijn laatste Pasen zijn, had ze gezegd. Ik durfde haar niet eens tegenspreken want ik wist dat ze gelijk had. Een maand later is zij heengegaan. En op heden zit ik hier, alleen, op die zelfde bank in de zon, en ik ween zachtjes.
Adonis en Aphrodite (verhaal nr.19 uit mijn boek " De Griekse mythologie in 136 verhalen")
"Myrrha was de dochter van de Fenicische koning Theias. Ze had mooi haar, weliswaar. Maar dat ze haar eigen haar mooier vond dan dat van Aphrodite nam de godin van de liefde haar meer dan kwalijk. Zij legde in het hart van Myrrha zondige liefdesgevoelens voor haar eigen vader. Met een list slaagde Myrrha erin het bed te delen met haar vader: ze maakte hem dronken en verleidde hem in het donker. Theias sliep alzo twaalf nachten lang met zijn eigen dochter. Toen hij haar echter de twaalfde nacht herkende bij het schijnsel van een zwak licht, werd hij wild van woede. Met een slagersmes achtervolgde hij Myrrha, doch deze slaagde erin te ontvluchten en aan een gewisse dood te ontkomen. Ze belandde in Arabië. Toen bleek dat ze zwanger was, was ze zo beschaamd dat ze de goden smeekte haar te doen verdwijnen: ze wilde niets meer zijn, noch onder de levenden, noch onder de doden. De goden veranderden haar in een myrrheboom, die overvloedig weent om de verloren gegane eer: haar tranen zijn de welriekende gomhars die de bast van de boom overvloedig afscheidt. De dag dat Myrrha normaal had moeten baren, scheurde de boomschors open en een kind kwam te voorschijn: Adonis. Het kind was zo mooi dat Aphrodite zelf het opnam, het in een koffertje legde en toevertrouwde aan Persephone, de godin van de onderwereld. Deze echter werd dermate bekoord door het kind dat ze weigerde het nog ooit terug te geven aan Aphrodite. Dit leidde tot een 66 twist tussen de twee godinnen. Het was Zeus die uiteindelijk optrad als scheidsrechter in deze zaak. Hij besliste dat Adonis één derde van het jaar bij Aphrodite zou vertoeven en één derde bij Persephone; over het laatste één derde zou de jongen zelf vrij mogen beslissen. Adonis gaf zijn deel geheel aan Aphrodite, zodat hij als opgroeiende knaap twee derden van het jaar in haar gezelschap vertoefde. De grote liefdesgodin geraakte zodanig in de ban van de mooie Adonis dat ze de aan haar gewijde plaatsen op Cyprus verliet en de andere goden negeerde. De god Ares kon moeilijk verkroppen dat de godin die hem eens had bemind nu al haar aandacht aan de sterfelijke Adonis besteedde. Hij veranderde zichzelf in een everzwijn en toen Aphrodite en de geliefde jongeling op een dag aan het jagen waren in de bossen van Fenicië, stormde het everzwijn recht op Adonis af en bracht hem een dodelijke wonde toe. Aphrodite nam het lichaam van de geliefde in de armen, maar ze kon niet verhinderen dat zijn bloed wegvloeide naar een beek, die stroomt aan de voet van de Libanon en die tot op heden rood gekleurd is door het bloed van Adonis. En verder stroomde het bloed via de Styx naar de onderwereld. In plaats van Adonis te beminnen kon Aphrodite hem nu nog enkel bewenen, en rondom bloeiden overal anemonen, gesproten uit het bloed van de beminde, waar het de aarde doordrenkt had.
Het hart op het graf van mijn geliefde vrouw. Het belooft een even groot mysterie te worden als de Apolloroof in 2015, die ons het hele jaar in de ban heeft gehouden. Op 11 januari van dat jaar schreef ik op mijn blog (versta onder Desdemona een schuilnaam voor "haar"):
Ons Grieks beeld is verdwenen! Tachtig jaar na die andere grote en nog steeds onopgehelderde kunstroof van "De rechtvaardige rechters", het beroemde paneel van Het Lam Gods. Desdemona was de eerste die de verdwijning had opgemerkt.
- Apollo is verdwenen! zei ze, nogal paniekerig.
Eén van de redenen waarom we de stad ingeruild hebben voor ons vredig geboortedorp, is de hoop die wij koesterden om alhier minder met diefstal en andere criminaliteit te maken te krijgen. Enkele weken geleden werd hier evenwel een dure vijftien meter lange internetkabel doorgeknipt en ontvreemd, en nu dit...
Ik heb toen al gezegd dat we bewakingscamera's moesten plaatsen, rondom het huis, en dat vond jij niet nodig! zei Desdemona verwijtend.
Het gestolen beeld was er een uit tufsteen, vermoedelijk de kop van een Griekse jongeling of dito god voorstellend. Het beeld stond er al jaar en dag, in een tuinprieeltje, en ik zou begot niet meer weten hoe het bij ons was terechtgekomen. Gemakshalve hebben we hem Apollo genoemd en door de jaren heen waren we ervan gaan houden. Hij was het onderwerp van één van mijn pictaiku's, te bewonderen op www.bloggen.be/pictaiku/archief.php?ID=2493955. En nu is hij dus verdwenen.
Op de plaats van de ontvreemde Apollo-kop stond nu een in 't donkergroen geschilderde plaasteren buste van een of ander eerbiedwaardig man: ik gok op Peter Benoit. Meer dan waarschijnlijk werd die daar door de dieven zelf neergepoot. Merkwaardig toch: welke dief haalt het in zijn hoofd om bij het roven van een kunstwerk een ander kunstwerk in de plaats te zetten en dan nog een dat in generlei mate op het geroofde lijkt? Misschien wilde de dief zich de kosten en de moeite besparen om de waardeloze Benoit-buste naar het containerpark te brengen? Of misschien ging het om een flauwe grap en zou onze Apollo wel ergens terug te vinden zijn tussen de struiken in onze tuin.
We hebben de tuin uitgekamd en niets gevonden. Desdemona en ik zijn ontroostbaar. Zíj heeft alvast het pleit gewonnen: de bewakingscamera's komen er!
Van de pleger(s) van deze kunstroof is er voorlopig geen spoor. Op de onderzijde van de plaasteren buste staat geschreven: Nap. Destanberg. Een aanwijzing?
Ik heb een sterk vermoeden dat dit verhaal een vervolg krijgt. Mocht u een “tip hebben, waarde lezer: mijn e-mail adres is kvansteenbrugge@gmail.com. De tip die tot de oplossing van dit raadsel leidt zal beloond worden.
Het spoor van Napoleon Destanberg dat aanvankelijk werd gevolgd leidde nergens heen. Het heeft mij wel kennis bijgebracht over de man zelf: hij was een bekende Gentenaar die leefde in het midden van de negentiende eeuw en naar wie in Gent een straat is genoemd. Een en ander daaromtrent staat te lezen op mijn pierpontblog d.d. 21/1/2015 en 13/2/2015.
Op 18/2 vond ik in mijn brievenbus een brief aan mij gericht:
Beste Kris,
Ik stel het inmiddels vrij goed op mijn winterbestemming.
Ik merk dat je mijn vriend Napoleon ondertussen hebt leren kennen.
Hij is wat gevoeliger dan ik, voor vocht en kou, dus verzorg hem goed.
Deze position-switch doet ons beiden goed.
Tot binnenkort.
Apollo en het Gentsche gevolg.
Alles liet nu vermoeden dat de Apolloroof te herleiden was tot een studentengrap, door leden van het Gents seniorenkonvent (het SK) waarvan ikzelf preses (senior seniorum) was geweest in het academiejaar 1963-64. Maar... was de brief geen afleidingsmaneuver. Diende er geen ander spoor gevolgd te worden? Een en ander bracht de roof in verband met de diefstal van het paneel van het Lam Gods, mijn reeds lang overleden grootmoeder Leonie en de afgebrande kerk van Anzegem. Deze drie pistes had ik de wereld ingestuurd via mijn weblog. Respons bleef niet uit. Van overal, ook uit het buitenland, kwam er respons, doch uitsluitend in de vorm van aanmoediging en sympatiebetuiging. De verste brief kwam van Mensje Meinema uit Frieland! Maar helaas, geen bruikbare tips...
En toen, op 2 mei, kwam een tweede brief, van "Apollo en het Ghentsche gevolg":
Beste Kris,
Ik stel het nog steeds goed op mijn nieuwe bestemming. Een andere omgeving kan soms echt goed doen. Ik merk dat je je wat zorgen maakt om mij. Ik had nooit gedacht dat je mij als kunst aanzag.
Nooit heb ik je dan ook zelf van kunstroof beschuldigd, want dat zou het dan toch initieel zijn. Want geef toe, eigenlijk stond ik toch ook niet op mijn geboortegrond, en werd ik eerder barbaars bewerkt en verkocht, met bovendien een gat in mijn hoofd, waarbij ik intussen niet weet of ik hoofdpijn heb van het gat zelf of van het water dat er in stond.
Het Ghentsche gevolg benadrukt je belang in de Ghentsche zaak, waar gij O voorvechter, op de barricades hebt gestaan. Maar de laatste feiten wijzen op een verminderde strijdvaardigheid en dan hebben we het inderdaad niet over Uw zangtalenten. Weet U trouwens dat de Ghentsche Nachtzwaluw weer normaal gedijt in Ghent sedert Uw vertrek als student? Na diepgaand en intens onderzoek zijn Uw cantussen gelinkt aan die periode met het gestoord gedrag.
Nie pleuje (geldt niet voor dezen brief).
Tot binnenkort,
Apollo en het Ghentsche gevolg.
Die tweede brief werd grondig ontleed. Grafologen meenden in het handschrift op de briefomslag dat van een vrouw te herkennen. Speurders kwamen tot allerlei vaak tegenstrijdige conclusies. Enkelen gingen zo ver te veronderstellen dat de dader bij de politie diende te worden gezocht.
Niet veel later kwam nog een brief met een vraag om losgeld, maar dat werd door de speurders afgedaan als een grap. De zwaarste verdenking bleef voorlopig rusten op de schouders van de Gentse student. En toen, op 18 juni, werd mij gemeld dat de speurders plots een zeer ernstig spoor volgden. Er werd mij spreekverbod over de "Apollo-roof" opgelegd alsook het verbod om nog iets te publiceren op mijn blog omtrent deze zaak alsook over de diefstal van "De rechtvaardige Rechters".
Het werd nu even stil... tot 2 november.
Wat er toen is geschied? Ik heb het verteld in mijn zestiende en laatste blogverhaal:
De zon priemde al fel door de spleten van het niet geheel naar beneden gelaten elektrisch rolluik - 't liep al tegen de middag - toen iemand mij wild enthousiast kwam wakker schudden met de woorden:
- Apollo is terug! Apollo is terug!
't Was precies, dag op dag, een half jaar geleden dat de gerechtelijke instanties mij de raad hadden gegeven een absolute stilte te bewaren omtrent de diefstal die drie maanden tevoren, zo rond de jaarwisseling, moet hebben plaats gehad. En laat het nu juist de dag zijn waarop ik mij voorgenomen had die stilte te doorbreken.
Hij stond er, in de blakende zon, niet op de plaats waar hij altijd placht te staan, maar aan de overkant van de tuin, te midden van groen lover. Maar wát een Apollo! Een schitterend wit beeld, helemaal gezandstraald. De aanblik van de stralende zonnegod, was pijnlijk voor de ogen. En de vreugde om de terugkeer van de god is zo immens dat ze ruimschoots opweegt tegen het verdriet om het tijdelijk gemis, want dat Apollo ooit zou terugkeren, daar heb nooit aan getwijfeld.
Het overheersend gevoel is er een van geluk, maar er is ook de schaamte. Ik had nooit zo onbezonnen moeten zijn om mensen te beschuldigen en daar het gerechtelijk apparaat bij te betrekken. Ik beken dat ik in de eerste plaats gedacht heb aan een diefstal door leden van het Gents studentenkorps. Talrijke anonieme brieven wezen in die richting. Er waren er ernstige bij en minder ernstige; de laatste kwamen ongetwijfeld van grappenmakers die losgeld eisten. En al kan er van diefstal geen sprake geweest zijn, en misschien zelfs niet van een studentengrap, toch denk ik nog steeds dat dit het werk is van een student van mijn geliefde Alma Mater, een student in de archeologie die als eindwerk voorgeschoteld heeft gekregen: een oud Grieks beeld in zijn frisse oorspronkelijke staat herstellen. En of hij daarin geslaagd is! Grootste onderscheiding mét felicitaties van de jury.
Maar misschien vergis ik mij wel; zoals ik mij ongetwijfeld ook vergist heb toen ik er op een gegeven ogenblik van overtuigd was dat de politie zelf er voor iets tussen zat. Een naam die in verscheidene anonieme brieven naar voor is gekomen is die van ene Hendrik. De allerlaatste tip die ik kreeg een paar dagen vóór de gelukkige ontknoping, wees ook in die richting. Vóór de putto, het klassieke engelenbeeld dat we op de plaats van de verdwenen Apollo hadden geplaatst, stond plots een stoere Viking in vol ornaat en de beide handen steunend op een literfles sterk bier van het merk "Straffe Hendrik". En wat wil het geval? Dat ik die ene Hendrik, die ik goed ken en die overigens van goeden huize is, helemaal niet in staat acht tot een dergelijke daad. Anders zou ik hem toch niet "Brave Hendrik" noemen, hetgeen ik sinds jaar en dag doe.
Ik heb alvast mijn "klacht-tegen-onbekenden voor diefstal" ingetrokken; hopelijk bijten die van het gerecht zich daar nu niet verder in vast. Een gelukkiger ontwikkeling had ik niet durven verhopen: ik heb er een vernieuwde Apollo aan overgehouden, plus een borstbeeld van Napoleon Destanberg, een Viking en een fles Straffe Hendrik!...
Mocht u zich nu ook nog afvragen, beste lezer, hoe groot de kansen zijn dat de kunstroof van de vorige eeuw, zijnde die van de Rechtvaardige Rechters nog ooit een even gunstige afloop kent, dan moet ik u helaas teleurstellen. De aandachtige lezer van de veertien vorige edities van "De Kunstroof" zal zeker al tot de conclusie gekomen zijn dat een fatale kerkbrand in het zuiden van West-Vlaanderen aan alle illusies dienaangaande aan definitief einde heeft gemaakt.
Het heeft nog enkele maanden geduurd, maar uiteindelijk ben ik toch aan de weet gekomen wie de dader is geweest. Hij/zij is zichzelf te mijnen huize komen aanmelden. Hij/zij heeft mij gevraagd dit niet wereldkundig te maken en ik heb hem/haar geheimhouiding beloofd. Er is dus geen zeventiende aflevering over de kunstroof verschenen op de blog. Hooguit drie of vier personen kenden het geheim. Eén onder hen was mijn vrouw die jammerlijk overleden is, nu bijna een jaar geleden. In de aarde waaronder zij rust, op het kerkhof in Kaster, heeft iemand een hartje gemaakt, een nobele onbekende. Mag ik hopen dat hij of zij zich op een mooie dag bij mij komt aanmelden? Zijn/haar werk zal niet onbeloond blijven en desgewenst zal ik zwijgen... als een graf.
Na bijna drieënzestig jaar gelukkig samenzijn is mijn lieve vrouw op 10 mei van 't vorig jaar voor altijd van mij heengegaan, na een lange lijdensweg van operaties, chemotherapie, radiotherapie, gastrostomie... De laatste maanden kreeg ze zuurstof toegediend en kreeg ze sondevoeding: "NUTRISON Energy Multifiber" één fles van 1000 mililiter per dag. Na haar overlijden bleken er nog elf flessen over te zijn. Na een paar weken belde ik de leverancier op met de vraag of de flessen konden teruggenomen worden: de houdbaarheidsdatum was 2 februari 2026, nog acht maanden dus. Helaas, het kon niet meer, ik had een paar dagen vroeger moeten opbellen. Die leverancier was wel zo vriendelijk mij een goede raad mee te geven: bied de flessen aan bij uw apotheker of bij een verzorgingsinstelling, die kunnen daar ongetwijfeld nuttig gebruik van maken. Ik heb die goede raad gevolgd, die kostbare voeding zomaar teloor laten gaan vond ik zonde, men hoefde mij er niets voor te betalen... Maar er was blijkbaar niemand die het zaakje vertrouwde.
Het is nu 21 maart. De houdbaarheidsdatum is ruim overschreden. Ik zit hier met mijn elf flessen. Ik stel ze op zoals in mijn prille jeugdjaren een voetbalelftal opgesteld werd - keeper, 2 backs, 3 halfbacks, 5 voorspelers - en ik geef ze de namen van de spelers die ik mij nog herinner uit de tijd toen de voetbalsport mij nog kon boeien... Met pijn in het hart zal ik ze één voor één uitgieten in het WC. De lege flessen gaan naar PMD. Eén zal ik houden als souvenir. Wellicht wordt het Richard Orlans, die dit jaar vijfennegentig wordt, waarschijnlijk de enige van het elftal die nog in leven is. Hij had een café in de Overpoortstraat: de Zwaan. Er stond een biljart. Ik heb er ettelijke partijtjes gespeeld. Richard zelf heb ik er nooit gezien...
Mijn eerste jaar aan de universiteit, 't is negenenzestig jaar geleden. Dat heette toen "eerste kandidatuur geneeskunde". We waren met honderdtweeënnegentig studenten. Of de leerstof toen moeilijker was dan heden ten dage, en of de opleiding toen beter was? Op de tweede vraag is het antwoord: néén, néén en nogmaals néén! Op de eerste vraag zou ik voorzichtig já durven antwoorden. Er waren zes vakken: 1° natuurkunde (alles wat niet maken had met electriciteit, hetwelk pas in het tweede jaar aan bod zou komen), 2° anorganische scheikunde (de organische was eveneens voorbehouden voor het tweede jaar), 3° plantkunde (morfologie), 4° plantenfysiologie, 5° logica en 6° celleer. Enkel dat laatste vak had mijns inziens enig uitstaans met "geneeskunde". In de twee volgende kandidaturen
was het nauwelijks anders: alleen de vakken biochemie, fysiologie en anatomie met als practicum de lijkdissecties, leken mij geschikte basisvakken voor een toekomstige arts. In die eerste drie jaar kwam het woord "ziekte" niet eens aan bod, verre van dat wij met een patiënt of met de kliniek in aanraking kwamen. Heden ten dage kunnen studenten die één jaar geneeskunde achter de rug hebben al reanimeren, wij hebben dat nooit geleerd, in die zeven jaar "opleiding". Maar dat de studies toen minder lastig waren durf ik ten zeerste te betwijfelen. Alleen al als we nagaan hoe groot het percentage geslaagden toen was. In dat eerste jaar waren er van de honderdtweeënnegentig amper vijfenveertig geslaagd in de eerste zittijd en daar zijn er nog een twintigtal bijgekomen in de tweede zittijd. De meesten waren gestruikeld op de vakken scheikunde en natuurkunde. Ook in het tweede jaar zijn er nog een pak afgevallen, weeral gestruikeld op die "wetenschappelijke" vakken. Vanaf het derde en alleszins vanaf het vierde jaar jaar waren er minder gebuisden. Toen de echte geneeskunde aan bod kwam en nog enkel de wiskundige/wetenschappelijke knobbels overbleven bleek het professorenkorps veel toleranter te zijn: hopen dan maar dat ze allen ook goede doktoren zouden zijn...
In het vierde jaar kregen wij "algemene ziekentenleer" en leerden wij over medicijnen en in het vijfde jaar werd al eens een patiënt ten tonele gebracht. In het zesde jaar mochten we enkele uren in de week consultaties bijwonen in verschillende specialiteiten. De uren op de afdeling dermatologie vond ik de aangenaamste, ik kreeg er de smaak te pakken en ik zag mij reeds als huidarts door het leven gaan. Wie er op mij de sterkste indruk maakte was Firmin, een simpele bediende die enkel tot taak had de patiënten te begeleiden naar de afdeling. Nochtans, één oogopslag was voor Firmin meestal voldoende om de diagnose te stellen en de daaruit voortvloeiende therapie. Ik denk dat de professor zelf op dat gebied voor hem moest onderdoen. Firmin zelf liep overigens niet hoog op met zijn kennis. Hoe kan het ook anders, zei hij, ik zit al meer dan veertig jaar op deze dienst.
Het laatste jaar, het zevende, was het stagejaar dat we grotendeels doorbrachten in de kliniek: vier maanden op inwendige ziekten, twee maanden kinderkliniek, twee maanden op de afdeling chirurgie, één maand op de afdeling verloskunde alwaar wij moesten blijven inslapen en dan nog drie maanden op afdelingen naar keuze. Zelf heb ik niet één operatie bijgewoond, laat staan dat ik ooit het scalpel zelf ter hand zou genomen hebben, en één verlossing had ik op mijn actief, ene waarbij het kind er als vanzelf uitgefloept was, en onder het toezicht van een bekwame vroedvrouw.
En ik was "doctor in de genees-, heel- en verloskunde". Het diploma gaf recht op het zelfstandig uitoefenen van de geneeskunst. Ik kon meteen aan de slag als huisarts. Heden ten dage zijn er afgestudeerden in de geneeskunde die in Zuid-Amerika hun stage in de verloskunde volbracht hebben, sommigen hebben er zelfstandig tientallen keizersneden verricht - ik had er amper één bijgewoond... Of zij nu ook "doctor" zijn. Bijlange niet, zij zijn "arts" en vooraleer zij toegelaten worden tot het zelfstandig uitoefenen van de geneeskunde dienen zij eerst nog een opleiding van een drietal jaar te volgen bij een erkende huisarts ofwel een specialistenopleiding in een erkend ziekenhuis. Die doctorstitel is mij uiteindelijk van zeer groot nut geweest tijdens mijn opleiding tot keel-neus-oorarts in het universitair ziekenhuis Dijkzigt (nu Erasmus) van Rotterdam - één van de grootste ziekenhuizen van West-Europa. Ik was er amper een jaar in opleiding toen er in Leiden een groep professoren uit universiteiten van over de hele wereld neerstreek, allen top-specialisten in de neuschirurgie, onder de leiding van de beroemde Amerikaanse professor Cottle. Ze kwamen de allernieuwste technieken van de neuschirurgie uit de doeken doen. Voor de cursus die over veertien dagen liep diende zeventienduizend gulden betaald. Wie een doctorstitel had mocht gratis. Ons ziekenhuis stuurde er de twee oudste assistenten naartoe plus degene die gratis mocht, ikzelf. Nooit in mijn leven heb ik meer theoretische en practische kennis opgedaan dan die veertien dagen in Leiden...
We waren zestig jaar sâam. Zie maar hoe gelukkig we toen waren. Ik schreef toen in mijn dagboek:
Maar moe niet glô, al word ons oud,
Ons hart kan nooit verander;
Ons liefde is nog lang nie koud,
Ons staan nog bij mekander.
Het waren verzen uit een oud Afrikaans studentenlied (tekst C.F.Visser, muziek E.Hullebroeck) dat ik talloze keren heb gezongen in de jaren dat ik jou nog niet kende, en dat nog steeds in mijn geheugen gebeiteld staat. We dachten dat wij ons geluk te danken hadden aan een alwetende, almachtige en oneindig barmhartige god...
... maar toen werd jij ziek. Na een ondraaglijke lijdensweg die anderhalf jaar geduurd heeft ben jij voorgoed van mij heengegaan. Ik heb die god toen verloochend, maar jij bent - ten ware ik mij vergis - in hem blijven geloven. En misschien bestaat hij voor jou dan nog wél en zit jij nu aan zijn rechterhand. Vraag hem de toelating om mij een mailtje te sturen. Ik wil zo gaarne nog iets van jou vernemen, mijn verdriet is zo groot, ik ben zo eenzaam zonder jou...
Wat prijs ik mij gelukkig om op loopafstand te wonen van de Statiestraat, zij het dat ik wel gebruik maak van mijn Skodaatje voor een bezoek aan de bakker, mijn grootwarenhuis(je) Okay, mijn postpunt, mijn krantenwinkel, mijn carwash, mijn apotheker, mijn pompstation en mijn treinstation, die alle gevestigd zijn in de Statiestraat. Op 6 februari heb ik mijn wagentje voor 't eerst in dit gezegend jaar 2026 ingespannen voor een afstand van meer dan twee kilometer: een bezoekje aan mijn van een operatie herstellende schoonbroer, een tocht van zo maar eventjes twaalf kilometer, waarvan een mooi stukje buiten het slingerweggetje naar de Statiestraat. Op de brede weg tussen Kerkhove en Avelgem was er nauwelijks verkeer en u raadt het al: mijn Skodaatje en ik die al een hele tijd er naar snakten om de teugels eens te laten vieren... En dan is het snelheidsduiveltje in mij losgekomen: tegen zestig kilometer per uur vlogen wij richting Avelgem!
Vandaag is de "pro justitia" er gekomen: waar zestig gereden werd mocht maar vijftig! "Eigen schuld, dikke bult" zouden ze in Holland zeggen. Maar laten we eerlijk zijn: 63,67 euro is in feite een belachelijk lage boete voor zo'n dollemansrit. En laten we blij zijn dat justitia er is voor iedereen, dat is zowel voor de rijders met een Skodaatje als voor de zware BMW-ers, zowel voor de rijders met een groot pensioen als voor de rijders met een klein pensioentje. En, rijders met een klein pensioentje, laat het voortaan een les wezen: rij voor alle zekerheid niet meer dan vijfenveertig per uur, want vijftig rijden is dansen op een smalle koord.
P.S. Zopas verneem ik dat Remco de tijdrit in Abu Dahbi gewonnen heeft met een gemiddelde snelheid van zesenvijftig kilometer per uur. Gelukkig zal hij de boete niet zelf hoeven te betalen, dat doet de sponsor wel...
Mijn nieuwste boek (Uit het schuim van de zee, 2011) behandelt de hele Griekse mythologie in 136 verhalen (408 pag.) en 18 originele tekeningen. Het is nu reeds aan zijn derde druk toe. Het boek is te bestellen via mail (kvansteenbrugge@gmail.com). Betaling na ontvangst (18,95 euro). Bij bestellingen vóór 1 mei dienen geen verzendkosten betaald te worden.
